سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )

238

تاريخ ايران ( فارسى )

تا در 961 ه ( 1554 ) سفيرى از ايران كه رئيس گارد مخصوص سلطنتى بود وارد ارز روم گرديد و درخواست متاركهء جنگ نمود و آن از طرف خليفه مورد قبول واقع و پذيره گرديد . در سال بعد سفير ايرانى ديگرى باردوى عثمانى رسيده و او حامل نامه‌اى دوستانه بوده است كه در آن نامه تقاضا شده بود كه بزائرين ايرانى اجازهء زيارت اماكن مقدسه ( يعنى مكه و مدينه ) داده شود . در جواب آن سليمان نوشت كه از اين تاريخ صلح بين دو دولت تا وقتى كه ايرانيان آن را نقض نكرده‌اند باقى خواهد بود و ديگر بحكام و فرمانداران ولايات مرزى تعليمات لازمه داده مىشود كه زائرين حرمين شريفين را حراست و حفاظت كنند . اين معاهدهء صلح يك سلسله جنگهاى اوليهء بين ايران و تركيه را كه در آن جنگها دولت نامبرده اخير بطور كلى مهاجم بوده و ايران اساسا رويهء دفاعى داشت خاتمه داد . تسليم كردن بايزيد پسر سليمان بايزيد پسر سليمان در 967 ه ( 1559 ) سر بطغيان برداشته و بالاخره بدولت ايران پناهنده گرديد كه از او با مراسم و تشريفات زياد در تبريز پذيرائى شده ولى سربازانش از باب احتياط در ميان دستجات ايرانى تقسيم گرديدند . سليمان با دربار ايران براى تسليم داشتن پسرش بناى مكاتبه را گذاشت و شاه طهماسب با فرومايگى منفور وانمود كرد كه حاضر است مهمانش را بفروشد . قريب دو سال صرف تنظيم شرايط و مواد اين تسليم شده ليكن در 969 ( 1561 ) بايزيد و چهار پسرش تسليم مأمورين مخفى دولت عثمانى شده و اعدام گرديدند و بهاء پرداختى به شاه طهماسب براى تسليم داشتن مهمانان خود بدشمن چهارصد هزار سكهء طلا بوده است . سفارتهاى آنتونى جنكينسون به بخارا و ايران 1562 - 1558 روابط انگلستان با پادشاهان ايران كه در فصول گذشته ذكر شد در اينموقع بيك مرحلهء وسيعتر و مهمترى رسيده « 1 » بود . در تحت سلطنت سلاطين خاندان « تودور » هموطنان ما يك فصل پرافتخارى

--> ( 1 ) - رجوع شود به كتاب « مسافرتهاى خشكى و دريائى بروسيه و ايران » از انتشارات مرگان و كوت ( انجمن هكلويت ) . ( مؤلف ) .